मुलुकी ऐन लागू भएकै दिन नाङ्गै प्रदर्शन   •   ५६ लाख घरधुरीले जलविद्युतमा सेयर पाउँछन् : ऊर्जामन्त्री पुन   •   नाट्टाद्वारा हवाई क्षेत्रको विस्तार गर्न माग   •   तीस करोडमा यस्तो बन्दैछ थुलुङ दुधकोशी गाउँपालिकाको 'नमुना एकीकृत बस्ती'   •   लोकसेवा आयोगको पदपूर्ति तीन वर्ष रोकिने   •   दाेहाेराे कर हटाउन अर्थ समितिकाे निर्देशन

आगामी ३ वर्षभित्र सबै नदीको ‘नदी बेसिन गुरुयोजना’ तयार

43026

Dudhkoshi_river11उर्जाखबर, काठमाडौं । नेपाल सरकारले आगामी ३ वर्षभित्र देशका सबै नदीको ‘नदी बेसिन गुरुयोजना’ तयार गर्ने भएको छ । खानेपानी, सिँचाइ, जलविद्युत तथा समग्र जलस्रोतको विकास गर्ने उद्देश्यले गुरुयोजना बनाउन लागिएको हो ।

देशमा साना ठूला गरी करिब ६ हजार नदीनाला रहेको अनुमान छ । ठूलामात्र नभई साना नदी तथा खोला र तिनका किनारमा विकसित भइरहेको मानव विकास एवं जीवनपद्दति तथा कृषि उत्पादन बढाउने गरी एकीकृत गुरुयोजना तयार गरिनेछ । जलस्रोत तथा ऊर्जा विकासमा नीतिगत दस्तावेज तयार गर्दै आएको जल तथा ऊर्जा आयोगले गुरुयोजना तयारीको प्रक्रिया अघि बढाएको छ । कोसी, गण्डकी, कर्णाली, महाकाली तथा तिनका सहायक र उपनदीको समेत गुरुयोजना तयार हुने आयोगका प्रवक्तासमेत रहेका सहसचिव माधव बेल्बासेले बताए ।

विश्व बैंकको ७७ करोड रुपैयाँ अनुदान पानीको एकीकृत विकास गर्न सकेमात्र यसले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा योगदान पुर्याउन सक्ने बेल्बासेले बताए । अब तयार हुने गुरुयोजनामा पहिलो प्राथमिकता खानेपानी नै हुनेछ । संविधानले समेत खानेपानीलाई मौलिक हकको रूपमा स्थापित गरेको छ । यस्तै, कृषि विकास गर्न सिँचाइको उचित व्यवस्था, बाढी तथा डुबान व्यवस्थापन, जलविद्युत उत्पादन र पानी निकास लगायत विषय गुरुयोजनामा समेटिनेछन् ।

गुरुयोजना तयार गर्न अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धाबाट परामर्शदाता नियुक्तिको प्रक्रिया अन्तिम चरणमा रहेको बेल्बासेले जानकारी दिए । अन्तिम छनोटमा परेको जर्मन तथा चिनियाँ सयुक्त कम्पनीले गुरुयोजना तयार गर्ने करिब टुंगो लागेको छ । आयोगका अनुसार यसबारे मस्यौदा सम्झौता समेत भइसकेको छ । विश्व बैंकको करिब ७७ करोड रुपैयाँ अनुदानमा ३ वर्षभित्र गुरुयोजनाको काम पूरा गर्ने लक्ष्य छ । मस्यौदा सम्झौता गरी सहमतिका लागि विश्व बैंक पठाएकाले त्यहाँबाट स्वीकृत भएर आउनासाथ काम सुरु हुने पनि बेल्बासेले बताए ।

आयोगले गुरुयोजनाको पहिलो चरणमा ‘बागमती नदी बेसिन गुरुयोजना’ तयार गरिसकेको छ । एसियाली विकास बैंक (एडिबी) को सहयोगमा जापानको सरकारी निकाय ‘जापान वाटर एजेन्सी’ ले गुरुयोजना तयार गरेको हो । बागमती नदीमा उपलब्ध पानी, यसको सदुपयोग, बाढी नियन्त्रणको पूर्वजानकारी, सिँचाइलगायत पक्ष गुरुयोजनामा समेटिएको छ ।

आगामी दशकमा बागमतीमा पानीको बहाब बढाउने, खानेपानी तथा सिँचाइ व्यवस्थापन गर्ने विषय व्यवहारिकरूपमा किटान गरिएको छ । यसैगरी, बर्खामा पानीको बहाब बढ्दा तल्लो तटीय क्षेत्रमा हुन सक्ने क्षति वा पूर्वजानकारी गराउने अत्याधुनिक सूचक तयार गरिएको छ ।


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*
*